دادپەروەریی کۆمەڵایەتی: ڕێگایەک بەرەو جیهانێکی یەکسان

ئەمڕۆ ٢٠ی شوبات، ڕۆژی جیهانیی دادپەروەریی کۆمەڵایەتییە. ئەم ڕۆژە تەنها یادکردنەوەیەکی ئاسایی نییە، بەڵکو بانگەوازێکی جیهانییە بۆ کۆتاییهێنان بەو جیاکاری و نادادییانەی کە ڕێگرن لەوەی مرۆڤەکان بە کەرامەت و شکۆوە بژین. نەتەوە یەکگرتووەکان جەخت دەکاتەوە کە بەبێ دادپەروەریی کۆمەڵایەتی، نە ئاشتیی بەردەوام دێتە دی و نە گەشەپێدانی ڕاستەقینە.

کۆڵەکەکانی دادپەروەریی کۆمەڵایەتی

دادپەروەریی کۆمەڵایەتی کاتێک دەچەسپێت کە هەموو تاکێک، بەبێ ڕەچاوکردنی ئاستی بژێوی، ڕەگەز، یان نەتەوە، دەستی بە هەل و دەرفەتەکان ڕابگات. ئەمەش لایەنە سەرەکییەکانی ژیان دەگرێتەوە، لەوانە:
 * نەهێشتنی هەژاری: دابینکردنی پێداویستییە سەرەتاییەکان بۆ هەمووان.
 * کاری شایستە: ڕەخساندنی ژینگەیەکی کار کە تێیدا مافی کرێکار و فەرمانبەر پارێزراو بێت.
 * پاراستنی کۆمەڵایەتی: هەبوونی سیستەمێکی بیمە و تەندروستی کە پشتیوانی لە چینە لاوازەکان بکات.

ژنانی نەتەوە یەکگرتووەکان و پرسی دادپەروەری

بەشی ژنانی نەتەوە یەکگرتووەکان (UN Women) بۆ ئەمساڵ پەیامێکی ڕوونیان هەیە: "هیچ دادپەروەرییەکی کۆمەڵایەتی بێ یەکسانیی ڕەگەزی بوونی نییە." تێڕوانینی ئەوان بۆ ئەمساڵ لەسەر ئەم خاڵە جەوهەرییانە وەستاوە:

 * یەکسانی لە مووچە و کاردا: جەختکردنەوە لەسەر ئەوەی کە دەبێت کۆتایی بە جیاوازیی مووچە لە نێوان ژن و پیاودا بهێنرێت بۆ هەمان جۆری کار.
 * دانپێدانان بە کاری بێبەرامبەر: ژنان لە سەرتاسەری جیهان بڕێکی زۆر کاری ناوماڵ و چاودێریی خێزان دەکەن کە لە ئابووریدا ئەژمار ناکرێت؛ نەتەوە یەکگرتووەکان داوا دەکات ئەم ماندووبوونە وەک بەشێک لە بەرهەمهێنانی نیشتمانی سەیر بکرێت.
 * بەرەنگاربوونەوەی "هەژاریی مێینە": ئامارەکان نیشانی دەدەن ژنان زیاتر لە مەترسیی هەژاریدان، بۆیە داوا دەکرێت سیستەمی هاوکارییە کۆمەڵایەتییەکان زیاتر پشتیوانی ژنان بکات.
 * بەشداری لە بڕیاردان: دادپەروەری ئەوەیە کە ژنان لە داڕشتنی یاسا و بڕیارە سیاسییەکاندا هاوبەش بن، چونکە ناتوانرێت نیوەی کۆمەڵگە پەراوێز بخرێت و باس لە دادپەروەری بکرێت.

ئەرکی ئێمە وەک کۆمەڵگە

چەسپاندنی ئەم چەمکە تەنها ئەرکی حکومەتەکان نییە، بەڵکو بەرپرسیارێتییەکی ئەخلاقیی گشتییە. پێویستە لە ناوماڵەکانمانەوە فێری ڕێزگرتن لە مافی بەرامبەر بین، لە بازاڕدا دژی قۆرغکاری بوەستینەوە، و لە ناوەندەکانی کاردا داکۆکی لە یەکسانی بکەین.

لە ڕۆژی جیهانیی دادپەروەریی کۆمەڵایەتیدا، با پێکەوە کار بکەین بۆ جیهانێک کە تێیدا "مرۆڤ بوون" تاکە پێوەر بێت بۆ دەستکەوتنی مافەکان. دادپەروەری مافێکی بنەڕەتییە کە دەبێت هەموو مرۆڤایەتی تێیدا یەکسان بن.